විප්ලව හතකින් පරිණාමයට පත් සිංහල කවිය

 

sinhalaවිප්ලව හතකින් පරිණාමයට පත් සිංහල කවිය

කෙතරම් ඉහළින් ද අප වැටුණේ බිමට...?
20 වන සියවස ආරම්භයේ දී ම පියදාස සිරිසේන එසේ හඬ නැඟුවේ අනුරාධපුර යුගයෙන් පසු අපගේ සභ්‍යත්වය මිය ඇදුණු සැටි දැකීමෙන් උපන් හෘදය කම්පාවෙන්. ඉන්දියාවේ මෙන් ම අප සමාජය යළිත් නැඟී සිටින්නට වූයේ නිදහස ලැබීමෙන් පසු යුගයෙහි නොව නිදහස දිනා ගන්නට පෙර අවධිය තුළයි.
මේ නවෝදයට හේතු වූ මූලික ප්‍රගති සාධකයන් තුනක් පෙනී යයි. නිදහස පතා නැගී ආ ජාතික විමුක්ති ප්‍රවේගය, ඉංග්‍රීසි භාෂාව ව්‍යාප්ත වීමත් සමඟ බටහිර නව චින්තන ධාරා ගලා ඒම සහ මුද්‍රණ කර්මාන්තය නිසා පුවත්පත් සඟරා සාහිත්‍යාංග මාර්ගයන් මල්පල ගැනීම යන සාධනාවන් ය. සංගීතයේ පියවරයන් ගෙන් අද ඇමෙරිකානු ඉතිහාසයේ ගමන් මඟ මැන බලනවා මෙන් ම කවියේ ඉතිහාසයෙන් මෙරට සමාජයේ ආධ්‍යාත්මය ද පිරික්සා බලන්න පුළුවන්.
නියර දිගේ ගිය භික්ෂූන්ගේ සිත් පහන් කළ ඇල් ගෙවිලියන් ගේ ගීත හඩ ඇසුණා නම් ඉන් සහතික වන්නේ 5 වැනි සියවස වන විට අනුරාධපුර ගොවි සමාජයේ සාරවත් ජනකවි චින්තාවක් පැවැති වගයි. ඒ ජනකවි කලාව අනුරපුර සමය ඉකුත් වන විට චූල නොව, චූලයන්ගේ - සුළු මිනිසුන්ගේ මහා කවි සම්ප්‍රදායක් ලෙස ලියලා ගොස් ඇත යන යථාර්ථය පිළිබිඹු වන්නේ සීගිරි ගී සිරියෙනුයි. අපි ජනකව් 50000 ක් උරුම වූ රටක් වී ඇත්තේ එහෙමයි. ධර්ම සමාජයක් මෙන් ම කෘෂි වණික් විවෘත වෙළෙඳ සමාජයක් ද අනුරාධපුරයෙහි පැවැති බව සෙනරත් පරණවිතාන හෙළි කර දෙන්නේ ඉන්දීය ඉතිහාස ලේඛන ආශ්‍රයෙනුයි.

 


එබඳු ජාත්‍යන්තරික තුල්‍ය ආර්ථික සංවර්ධනයක් පැවැති භූමියක පොදුජන සිතුම් පැතුම් පළ කරන ඉතා සංවේදී වූත් සුසංවාදී වූත් නිදහස් ජනප්‍රිය කවි මඟක් බිහිවීම අසිරියක් සේම විස්මයක් නොවෙයි. එහි සුමනස් ලක්ෂණය වන්නේ එම ප්‍රේම් ප්‍රකාශ්වලින් සිතුවම්ගත නිදහස් පොදුජන මනසයි. ජෝතිපාලගේ පෙම් ගී හා සමාන සීගිරි පද්‍යාවලිය තුළ නාඹර කැකුළන්ගේ කැකුළියන්ගේ නුරා පෙම් සිත මෙන් ම, පැවිද්දන්ගේ මැලවෙන පලා කොළ වැනි විරාග චේතනා ද කුරුටුගත වී තිබෙනවා. එකියක් ඉන්දියාවෙන් එන පෙම්වතා පතා මඟ බලා සිටිනා සැටි කියැවෙන ගීයක් ද ඇත්තේයි.

 


අනුරපුර අවධියෙන් පසු කෝට්ටේ අවධිය දක්වා අවුරුදු 500 කට වැඩි අන්ධකාරයකට ය මේ කොදෙව් සමාජය තල්ලු වී ගියේ. ඉන්දීය බමුණු සකු කාව්‍ය ආධිපත්‍යය අපේ ජන කලා උරුමය ආක්‍රමණය කළේ ඔවුන් උපන් බිම තුළ ම තනි වූ හඬක් නැත්තවුන් බවට පත් කිරීමෙනු යි. පොදු රසික හදවත්වලින් පොප් දිදී විකසිත අර හැබෑ සුන්දර සීගිරි කවි ලතාව අලංකාරික සකු මඩ ගොහොරුවේ යට වී ගියා. ජන විඥානයක් නැති බොහෝ ඉතිහාසකාරයන්ට සම්භාව්‍ය විචාරකයන්ට ඒ වේදනාව දැනුණේ නැහැ. ඔවුන් එය දුටුවේ විදග්ධ මහා සම්ප්‍රදායක් ලෙසටයි.

 


ජන ආත්මයක් නැති මේ රට තතු නොකියන ඒ මහා කාව්‍ය සංදේශ කාව්‍ය ප්‍රභූ ජනයා ගේ කල්පනා ලෝක බවට පත් වුණා. රාජ - රාජ මාත්‍යාදීන්ගේත් උගත් භික්ෂූන්ගේත් මනදොළ සපිරුවේ ඒ විකල කලාවම යි. එය පොදු ජනයා කලාවෙන් පලවා හැරීමක්. ඔවුන්ගේ කටහඬ ගොළු කිරීමක්.
මේ ව්‍යසනය දුටු ඇත්ත සාහිත්‍ය විචාරකයන් දෙදෙනෙකු අපට සිටියා. ඒ මාර්ටින් වික්‍රමසිංහ හා මුල්ලපිටියේ සිල්වා. මහා කවි - සංදේශ කවි සුලභ සිතුවිලි ගබඩා බවත් ඒවා අංග විකල දරුවන් පිරිසක් බවත් වික්‍රමසිංහ නොබියව ප්‍රකාශ කළා. ඒ එක ද කවක් පොදු මිනිසා ගැන කතා කර නැති බව කීවා. මහ පටිභාන කවියකු වූ රහල් හිමි මෙන් ම කෝට්ටේ කාලයෙහි විසූ අනෙක් සිංහල කවීන් ද සිහි කළේ රජ ඇමතියන්ගේ විචිත්‍ර ජීවිතයත් බිසොවුන්ගේ පුරඟනන්ගේ රූ සපුවත් ගැනයැ යි ඔහු කීවා. ඔවුන්ගෙන් ඇස් කොනකින් හෙළන බැල්මකුදු දිළිඳු ජනයාට නොලැබුණු බව පෙන්නා දුන්නා. මුල්ලපිටියේ මේ ඇත්ත‍ හෙළි කළේ මහත් අපහාස උපහාසයකින්.
“... පොදුජන සමාජය ගැන නොදන්නා මේ සම්භාව්‍ය කවීන්ගේ ද, සැපවත් අහර නිසා වැඩුණු මස් ඇති ධනය නිසා ලැබුණු ඉඩකඩම් ඇති, එහෙත් පුරවැසි භාවය නොලද හෙට්ටින්ගේ ද වෙනසක් නැත. එය ශිෂ්ටාචාරය ආක්‍රමණය කිරීමක්. එහි මතුවී පෙනෙන ගුණය නම් ව්‍යාජ මහන්තත්ත භාවයයි... සකු කවීන්ගේ සංකල්පනා ලෝක සිඟාකෑ අලංකාරික ගංවතුරේ සිංහල කවි මඟ සදාකාලික අන්ධකාරයක ගිලී ගියේය.” (සිංහල සැහැලි)
දේශීය සමාජ තතුවක් නොපෙන්වන මේ ප්‍රභූ කවි කලාව ගැන රැ. තෙන්නකෝන් කළ විචාරය කන්සට පහරක් තරම් දැඩිය. කව්සිළුමිණ මුවදෙව්දාවත වැනි වංසක්කාර ස්වතන්ත්‍ර මුහුණුවර නැති කවි ගතානුගතික මගුල් මඩු ලෙසටයි ඔහු දුටුවේ. රාජ්‍ය පාලකයන්ගේ පක්ෂ භේද ගැනීම නිසා යති කවීන්ගේ සාහිත්‍ය මනස දීනත්වයට පත්වුණා. රාමායනය, මහාභාරතය, භගවත් ගීතාව, උපනිෂදය, තේර තේරී ගී, උදාන ආදී උත්තම ඉන්දීය කාව්‍යයන් සතු ආධ්‍යාත්මික රීතියට මේ වහලුන්ගේ ඇස් අඳ වුණා. ඔවුන්ගේ කවිවල බැබළුණේ වැඩවසම් භාෂා පාණ්ඩිත්වය පමණයි. අවුරුදු දහසකට වැඩි දිගු ඉතිහාසයකදී බිහිවී ඇත්තේ පරිණත කාව්‍ය හත අටක් පමණයි.

 


පුරාතන ගද්‍ය අලුත් පණක් ලැබුවේ සද්ධර්මරත්නාවලියෙන් නම්, කවිය නව ජීවනයකට පත්වුණේ ගුත්තිල මහා කාව්‍ය සාධනාවෙන්. කෝට්ටේ සමාජ අවධිය නිෂ්පාදනය කළ ඉහළම නිර්මාණ ඵලය වූ ගුත්තිලය වික්‍රමසිංහ දුටුවේ සිංහල කාව්‍යාවලියේ මුදුන් මල සැටියටයි. සකු වහලින් මිදෙන්නට කළ විප්ලවයක් සැටියටයි. සැළලිහිණිය බමුණු සම්ප්‍රදායයේ මඩ ගොහොරුවෙන් මිදෙන්නට පියාපත් සැලූ ලිහිණියා නම්, නිල් අහසට පැන පියාසර කළේ ගුත්තිලය යි! ගුරු ගෝල ගැටුමක සනාතන පරම්පරා ප්‍රතිවිරෝධය පරිකල්පනීය සීමාවන් තුළ හෝ හද කම්පිත කරවන සේ කියාපෑ ගුත්තිලය මනුෂ්‍ය හෘදය ස්පර්ශ කළ එක ම චිරන්තන කවි විකුම වෙයි. කවියාගේ හඬ ස්වරය පොදු රසිකයාගේ කටහඬ සමඟ එක්වූ තැනකි ඒ.

 


කෝට්ටේ යුගයෙන් පසු සිංහල කවිය පොදුජන සමාජය සොයා ගමන් කළේ බටහිර සභ්‍යත්වය නම් රළ පහර දිගේ. සුළඟට හසු වූ ඉටි පහන් මෙන් මහනුවර මාතර යුගවලදී යසෝදරා වෙස්සන්තර ගොයම් මාලය සිවුපද කතුර උපමා කැඩපත පත්තිනි හෑල්ල මග දිගට තැන තැන එළි විහිදවූවා. එය සීගිරි කවියේ සුහද සුන්දරතා සිහිනෙන් දැක්මක් මෙනැයි මට හැ‍ඟෙන්නේ.

 


20 සියවස ආරම්භයත් සමඟ උදා වූ බුද්ධි නවෝදය තුළ සිංහල නව කවි කෙත සරු අස්වනු ගන්නේ කාව්‍ය විප්ලව තුනක් පැන නැඟීමෙනුයි. කොළඹ කවිය නිසඳැස් කවිය හා නිදහස් කවිය යන ඒ නූතන කවි ඉතිහාසයේ පරිණාමී අවස්ථා තුන ම ප්‍රඥා ඇසකින් පරීක්ෂා කළ ප්‍රබුද්ධ විචාරකයා මාර්ටින් වික්‍රමසිංහ ය. ඒ ඓතිහාසික අවස්ථා තුනට ම පස්ස හැරවූ, සම්ප්‍රදාය හිස මුදුනින් ගත්තත් පොදු ජන සම්ප්‍රදායේ මුල් සිඳ ගත් විචාරකයා ගුණදාස අමරසේකර බව මා කියන්නේ කනගාටුවෙන් නො වේ. වර්තමාන සිංහල කවිය පුරාතන පද්‍යයේ වහලින් මුදන්නට තරුණ කවීන් කළ නිර්භය විප්ලවයකැයි වික්‍රමසිංහ එම සාහිත්‍ය පරිණාමය දුටුවේ අදීන විචාර මනසකින් ය.

 


එහෙත් පිබිදෙන සමාජයක පැන නගින මේ අභිනව චින්තන ධාරාව නම් මහා දුම්රියට ගොඩවීමට නොහැකි වූ අමරසේකර එම දුම්රිය වේදිකාවෙහි ම ඇද වැටෙන්නේ විවේක සිහිය ද අහිමි කර ගැනීමෙන්. ඔහුගේ පුද්ගලාත්මය මේ කාව්‍ය ධාරා දකින්නේ කවි කෙත පුරන් කළ වල් පැළෑටි - අවජාතක වසංගත හැටියටය. විජාතික අධ්‍යාපන ක්‍රමයෙන් බිහිවූ කොළඹ කවීන් අත කවිය නිසරු සතර පදයක් වූ බවය.
“අප සතු කාව්‍ය සම්ප්‍රදාය අපේ කවීන්ගේ දෑසින් ගිලිහී ගියේ කොළඹ කවීන් හා නිසඳැස් කවීන් බිහි වීමෙන් පසුව යි. ‘කොළඹ කවිය’ නමින් ඒවා හැඳින්වීම ම ඉතා අර්ථාන්විත වන්නේ විජාතිකයා තනා දුන් කොළඹින් බිහි වූවක් නිසා ය. සම්ප්‍රදාය වටහා ගන්නට අසමත් වූ මේ කවීන් සමනල බසක් තනා ගනිමින් සිංහල කවිය වියතුන් අතින් ගිලිහී ගොස් එය ළාබාලයින්ට විනෝදාස්වාදය දෙන කෙළි සෙල්ලමක් වීය” යනු අමරසේකරගේ විනිශ්චය යි.

 


පිටිසරින් පේරාදෙණි විශ්ව විද්‍යාලයට ගිය ගමේ වෙද මහතාගේත් ඉස්කෝලෙ හාමිනේ ගේත් පිං ඇති පුත්‍රයාට එහිදී ලැබෙන ජනතාවගෙන් වියෝ වූ නිසරු අධ්‍යාපනය එය විවේචනය කරන අතර ම බුද්ධි බරවයක් වීම තේරුම් ගත හැකියි. බටහිර සිදුවූ චින්තන විප්ලවයට ද සහභාගි නොවන දෙලොවම අහිමි වූවෙකු තම සමාජය උදෙසා දුබල සිතකින් මවන්නට තැත් දරන සාහිත්‍ය විචාර වාදයත් එහිම දේශපාලන පිටපත වූ ජාති වාදයත් ව්‍යාජ සංකල්පීකරණයක් බව මෙරට තරුණ රසිකයා තේරුම් ගෙන ඇත. මෙවර දේශපාලන වෙනසේ දී තරුණ පෙළ එය ඉඳුරා ප්‍රතික්ෂේප කළ සැටි සක් සුදක් සේ පැහැදිලි වෙයි. ගුණදාස අමරසේකරට කොළඹ කවිය නෑල්ලුවේ සමාජ කවිය හා නිසඳැස් කවිය නෑල්ලුවේ ඒවා ඔහුගේ මහා සම්ප්‍රදාය හා ජාති විඥානය සමඟ කිසි ලෙසකින් සමපාත - සමහම් නොවන නිසයි. ඒවාට ප්‍රතිෂ්ටාවක් නොවන නිසයි.

 


කිසියම් ජන කොටසක් උරුම කොට ගන්නා ‘ජාතික ජානය’ එම ජනයාගේ පෙරටුගාමී බුද්ධිය විනාශ කරන අභ්‍යන්තර ප්‍රතිවිරෝධයක් විය හැකියැ යි ඇතැම් නවීන ජීව විද්‍යාඥයන් හෙළිදරව් කරමින් ඇත. එවැනි විද්වතුන්ට පල්ලක් නැති ඥාන ආකෘති මිස තම සමාජයේ ඉදිරි ගමනට වුවමනා ඥාන ඵලයක් නිර්මාණ මහිමයක් නිපදවිය නොහැකියි.

 


කොළඹ කවිය, අපට සීගිරි කවියෙන් පසු නැති වූ ජනකවි උරුමය සොයා ගිය අවිඥානික ප්‍රයත්නයක් වැනියි. එය රාජ සභා කවියෙන් යටපත් වූ ජන යථාර්ථය හා එක්වීමේ උත්තරීය ප්‍රයත්නය වෙයි. ඔවුන් කෙළින් ම කියා සිටියේ තමා සාමාන්‍ය මිනිහාව සොයා යන බවයි... “ජන පැතුම්, ජන සිතුම්, ජන ආකල්ප, ජන විචාරය, ජනාස්වාදය, ජන විමුක්තිය යන මේ සත්‍යයෙන් පිටුපෑවාහු කවි ලෝකයෙන් මෙන් ම ජන සමාජයෙන් ද නිරුද්ධ වූහ.” (පී. මලල්ගොඩ, කොළඹ කවි යුගය) ගුණදාස අමරසේකරට සිය නිර්මාණ ජීවිත කාලයෙහි තේරුම් ගන්නට - ළඟා වීමට නොහැකි වූ සත්තාව මේය. කොළඹ කවිය බොළඳ නිසරුවක් නොවන්නේ එය මේ ‘ජන’ සාධකයෙන් ගැබ්බර වූවක් නිසයි. ඔවුන්ගේ කවිය සාමාන්‍ය මිනිසුන් ඉදිරියේ තැබූ අත්සනක් වුණා. සමාජය සමඟ පැවැත්වූ උත්තර සංවාදයකි ඒ.

 


කාගෙද ඩිංගිරි දරුවකු දුටු විට
මගෙ හද පිපිරුණි පනහට හැටකට
(කුමාරගම - 1956)
* නොපා බිය ඇත්ත ඇති ලෙස කියන දන
මහදන යන අතමැ යන්නට සිතමි මම
(කුමාරතුංග - මා යන තැන 1944)
* ජාතිය ගසකි - එහි මල නම් නිදහස ය
(මුල්ලපිටියේ 1940)
* රට බොහොම අසාරයි -
ඉන්නවුන්ටත් විකාරයි
අට පහ නොම තේරෙයි -
වල් සිරිත් පාර බේරයි
(ජී. එච්. පෙරේරා. 1948)
* මොනව ද සිහල කවියා අද කැරපොත්තෙක්
දනපතියන්ගෙ පා දෙක ලෙව කෑ යුත්තෙක්
(බී. එච්. අමරසේන. 1951)
* උස් මිටි දෙකම වඳ කර සම කැරලීම
උස් මනු දමකි ගතියකි එය පැවසීම
(ඇස්. මහින්ද හිමි 1951)
* හිතක් කටක් කටු පෑනක් තිබෙන මට
තුවක්කුවක් කඩුවක් පොල්ලක් කුමට
(බැන්ටිස් රණවීර. 1944)
* සුරුට්ටුවට එක්වී උතුරේ ඔතන
බේදය පිලිස්සී හමුවේවා දකුණ
(කේයස්. 1950)
* දෙමටගොඩ කොළොන්නාවේ
සරම්වත්ත මේකයි
මෙහි බොහෝම දෙනා දුප්පත්
ඒ නිසා සෝකයි
(ආනන්ද රාජපක්ෂ. 1940)
* මමය යි මටය යි මාගේය යි දුටු
හැම හැඟුමම දසුනක් වෙයි මිසදිටු
(විමලෙන්ද්‍ර වතුරේගම. 1950)
* සතියට මනාවයි - කූපන් පොත හාල
කුමට ද ඔවුන් හට නීතියෙ කහ නූල
(පී. බී. 1945)
‍* පෑනක් පැන්සලක් ඉඳිකටුවක් පමණ
නෑ ලක්දිව තනන කම්මලකුත් මෙදින
(ජා. පෙ. වික්‍රමතිලක. 1946)
කොළඹ කවීන් ජනතාව උදෙසා කැප වී ලියුවේ කවියෙන් මහණ වූ පිරිසක් වගේ නොවේ ද? කොළඹ කවීන් යුද සමයේ දී බොළඳ තරුණන් පිනවූ කුකවි පිරිසක් ලෙස හංවඩු ගැසීම ගුණදාස අමරසේකරගේ මුල් සිඳුණ විචාරයක්. කොළඹ කවිය බොරු සංකීර්ණ කවියක් වුණේ නැහැ. එහෙත් ඒ සුහද කවියට පතුලක් තිබුණා. මීමන, කේයස්, කුමාරගම, පී. බී. වැනි පරිණත කවීන් බටහිර සරු කවි උල්පත්වලින් ද පැන් බිවූ පිරිසක්. ගෝල්ඩ්ස්මිත්ගේ Deserted Village ප්‍රතිනිර්මාණය කරමින් මීමන ‘පාළුගම’ කවි කතාව (1948) ප්‍රබන්ධ කළේ කාර්මික - වෙළෙඳ බලවේගයෙන් එංගලන්තයේ ගම් විපරීත වුණා සේම 20 සියවස මැද වන විට ලක්දිව සිදු වූ ගම්පෙරළිය නිරූපණය කරමින්. හඬා වැටෙන හදවතකින්. (‘ගමේ ළමයාත් බෞද්ධ භික්ෂූන් වහන්සේත් දක්වා සියලු දෙනාම මේ නූතන දියුණුවෙන් පෙරළෙති. පෙරළී වැනසෙති’ - මීමන)
වන බමරුන් ගී තාලෙට පාදය
නඟමින්, එළවාගෙන යන රෝදය
පොඩි ළමයා කෝ? නංවන නාදය
බල දියුණුව කර ඇති අපරාදය
සිසු බිඟුන සැනසූ
දෙමින් හෙළ බස රොන් රස
මගේ ගම්බද මේ ගුරු
පියුම මැලවි ද? නැතිවි ද?
ගමේ ගොවියා ගුරුතුමා වෙද මහත්මයා කම්මල්කාරයා කරනැවෑමියා ද වනරොද දොළ පාර කෝපි කඩේ මිනී පිටිය මේ හැම වෙනස් වූයේ දියුණුවට වැඩි දෙයක් අහිමි කරමින් බව කේයස් පෙන්වා දෙන්නේ පරිණත කවියකු පරිද්දෙන්.
වෙළෙඳ සමාජ තලයක, ආත්මය දියවී යන සැටි සිතුවම් කිරීමට මීමන ‘කිරිහාමි’ කවි කතාව රචනා කළේ (1949) වර්ඩ්ස්වර්ත්ගේ Michel කාව්‍ය ප්‍රත්‍යුත්පාදනයෙන්. කිරිහාමි අවිහිංසක පිටිසර ගොවි රාලගේ පුතුන් දෙදෙන ලොකු රාල - පුංචි රාල ගම හැර කොළඹ සිදාදි ජීවිතයට පිටව යනවා. ඔවුන් ගමට එන්නේ කලාතුරකින්. අන්තිමේදී දරුණු තනිකමට ගොදුරු වන කිරිහාමි උමතු වෙයි. ඔහු අවසන් සුස්ම හෙළන්නේ පුතුත් - කුඹුරත් ගැන දොඩවමින් ය.
රත්තිව බැන්ද ද කන්දේ හේනේ...?
පොල් අතු විව්ව ද නුඹ හඳපානේ...?
පුංචි කොලූ කොළඹ ද තව ඉන්නේ...?
මොන කාලෙ ද ‍මගෙ කුඹුරට යන්නේ...?
වහු පැටියා දැන් කොතැන ද ඉන්නේ...?
.... මෙහෙමයි අයියෝ ඔහු දොඩවන්නේ...?
කිරිහාමිගේ පණ නල, ඉකුත් වන විට ඔහු මුවින් පිටවූයේ ‘පුංචි කොලූ - මගෙ කුඹුර’ යන වදන් ය. මීමන කිරිහාමි පෙරවදනේ මේ වචන ලියනවා... “මෙය කියවන නාගරිකයා මේ ගොඩේ අයියා කෙනෙකු ගැන ලියන ලද පොතකැයි කොන් කරන බව මම දනිමි. මට වුවමනා කළේ අපේ ගම්වල වාසය කළ අහිංසක විනීත චරිතයක් නොමරා ආරක්ෂා කිරීමට ය. මෙය සාමාන්‍ය මිනිහා ගැන ලියන ලද්දකැයි මා කෙසේ ඔප්පු කරන්න ද?” මේ හැම වචනයක්ම අමරසේකරගේ ගුඩු විචාරයට උත්තර බඳිනවා නොවේ ද? ටෙනිසන්ගේ Enoc Arden බටහිර කාව්‍ය ඇසුරින් කේයස් ‘සුදෝසුදු’ නමින් (1943) කළ කවි කතාව රසික හද අලලන නිර්මල කාව්‍යාඛ්‍යානයක් වුණා. ශත 50 - 75 රුපියල දෙකට මේ කවි සාමාන්‍ය මිනිසුන්ගේ ගෙවලට ගියේ පිටපත් 25000 ඉක්මවමින්ය.

 


බැද්දෙන් කන්දට ඉහල් වන සඳ මඬලක් වැනි අපූරු කවි කොළ කලාවක් මුදුන් වූයේ ද මේ අතරය. මේ කවි කොළ කිවියරා අමුත්තකු නොව නවීන කොළඹ කවියාගේ ම නූගත් සහෝදරයා ය. රම්බණ්ඩා ගුරුතුමා, විල්සන් ජයවික්‍රම, සයිමන් සිඤ්ඤෝ, මාටින් අප්පුහාමි, බී. ඇම්. මැන්දිස්, රූබන් පෙරේරා, විල්බට් වික්‍රමාරච්චි ආදී පරපුරු දෙකක (1880 - 1970) කවීන්ගෙන් කවි කොළ දහස් සංඛ්‍යාවක් වැසි වැස්සා. එය බිහිසුණු අපරාධ ගැන වාර්තා කළ ඕපාදූප කලාවක් නො වෙයි.

 


කවි කොළ කිවියරා සමාජයේ සෑම දෙයක් ගැන ම කතා කළේ මහජන උපදේශකවරයකු විදිහටයි. සංස්කෘතික පෙරළිය, දේශපාලන ගැටුම්, සමාජ වීරයන්, පවුල් අවුල්, පරමාදර්ශී සිද්ධි, ළමා වහලුන්, සසුන පිරිහීම, සමාජ දූෂණ, විෂමතා, ශ්‍රම අපනයනය, පොලිස් පීඩන, කම්කරු සටන්... මේ ආදී සර්වයක් කවි කොළ කවීන් සමාජයට හඬ කැවූ සැටි කවි කොළ 1000 ක් පරීක්ෂා කරන විට මට පෙනී ගියා. වර්තමාන කවි කොළ කවීන්ගේ කවෙහි ගැබ් ව ඇත්තේ ජනකවි සම්ප්‍රදායෙහි රීතියමයැයි වික්‍රමසිංහ පවසයි. (සාහිත්‍යෝදය කතා) පෙදු ජන සිත් සුචරිතයට යොමු කරන උන් කෙරේ දයානුකම්පාවෙන් යුත් කව් ලෙස වික්‍රමසිංහ දුටු ලෝවැඩ සඟරාව කාව්‍ය නොවන ලෙසටයි. කොළඹ කවියේ ආධ්‍යාත්මය යථාර්ථය වටහා ගන්නට එදා සිටි පරිණත විචාරකයන් සමත් වූ සැටි දැකිය හැකි හොඳම කැඩපතක් වන්නේ සුදෝසුදු කාව්‍යයට එක්කොට ඇති සෝමසිරි සෙනෙවිරත්න ලියූ විචාරයයි. එහි කොටසක් මෙසේයි.

 


“....සිංහල කවි කලා විෂයෙහි බොහෝ සෙයින් බලපෑවේ ගතානුගතික අලංකාර සම්ප්‍රදාය යි.... නූතන සිංහල කවියන් මේ පාරම්පරික ගතානුගතික කවි සම්ප්‍රදාය බිඳගෙන ගොස් තමන්ටම ආ‍වේණික වූ අලුත්ම සම්ප්‍රදායක් නිර්මාණය කර ගනිමින් සිටි බව වටහා ගත්තෝ ටික දෙනෙකි. 1930 දශකයෙහි ආරම්භ වූ කවි විප්ලවයෙන් සිංහල කවිය කොතෙක් දුරට වෙනස් වූයේ ද කියා තේරුම් ගත්තෝ ටික දෙනෙකි. සංස්කෘත කාව්‍යයේ පටන් අන්තිම සිංහල කාව්‍ය දක්වා අසන්නාගේ කන කුප්පවන තරම් පුන පුනා කියවුණ වර්ණනා, පැරණි චක්‍ර අලංකාරෝක්ති, අප්‍රාණිකව ගිය වාග් ප්‍රයෝග, පිළුණු වුණ වාග් විලාස නිසා සිංහල කවිය ඉතා වේගයෙන් ජිව ශක්තියෙන් හීනව පරිහානිය කරා ගමන් කළේය. නූතන කවියා සම්ප්‍රදායයේ පිළිගත් රිතීන් උල්ලංඝන කරන්නට බිය නැති ව පෞද්ගලිකත්වයක් ආත්ම ශක්තියක් ඇති නිර්මාපකයකු බවට පත් වුණේය. එහි සුන්දරත්වය බෙහෙවින් රඳා පවතින්නේ මනුෂ්‍ය සන්තානගත සංකල්ප විවරණ කළේ සාමාන්‍ය ජනයාගේ බසින් ගද්‍ය වාක්‍යයන්ගේ විලාසයෙන් හෙයිනි.”

 


1943 තරම් ඈතකදී ලියැවුණ ඒ විචාරය එදා විචාරකයන් සතු දේශජ දැක්ම හා ප්‍රබල සමාජ සාහිත්‍ය විඥානය පළ නොකරයි ද? 50 දශකය තුළ පළ වූ මීවදය අඹවනය බෙලිවනය දේදුන්න වෙඩිල්ල කස පහර ආදී කව් සඟරා ද ඉටුකළේ ජන රසිකයාගේ කවි සිත අවදිව තබා ගැනීමයි. ගුණදාස අමරසේකර මුල දී ලියූ සුන්දර අමල්බිසෝ කවි රචනා කොට ඇත්තේ ද ජනකවි බස ආශ්‍රයෙනුයි. එහෙත් ඒ ජන බස රීතිය සිතුම පොදු ජනකායගේ පොදු වස්තුවක් බව ඔහුට අමතක වූ සැටියි වික්‍රමසිංහ පෙන්වා දී ඇත්තේ.
50 දශකයේ පැන නැඟි නිසඳැස් කවිය කළ විප්ලවය වූයේ ද නව කවිය පැරැණි වියත් යදමින් - වහලින් නිදහස් කිරීමයි. නිදහස් කාව්‍ය රීතියට කිසිදු විරසකයක් ඇති නොවූ ඉන්දියාවේ නව කවීන් සියයට 90 ක් වහල් කරගන්නේ එම නවීනත්වය යි. ජී. බී., ගුනසිංහ, විමල්, කළ කවි නිමැවුම් පාඨක සමාජයට ලැබ දුන්නේ අභිනව වින්දනයක්. ඒ ජයග්‍රහණය තුළ වූයේ රිය අනතුරක ත්‍රාසයක්.

 


වදෙන් පොරෙන් ඔබ ඇහිද බිහි වුණේ
පාළු ළි‍ඳේ පල් වතුර ගොඩේ
දුගඳ හමන මේ ජීවිතයේ
ඔබ ඇයි ද බිහිවුණේ?

 


සිරි ගුනසිංහගේ ම වචනවලින් කීවොත් ඔහු කළේ අළු ඇද දාලා අලුත් ගින්නක් මෙළවීමයි. මාර්ටින් වික්‍රමසිංහ තේරි ගී සිංහලයට නැගීමේදී අදීනව භාවිත කළේ ඒ රීතිය යි.
70 දශකය බිහි කළ සමාජ කවිය ද අතීතයේ සිට ම කවිය හා පොදු සමාජය අතර වූ හිඩැස තුරන් කළා. එය පේරාදෙණි කල්පනා ලෝකයෙන් කවිය මුදා ගැනීමක්. එය හර මෙන් ම බොල් සහිත අස්වැන්නක්. කවිය සමාජ සංවාදයට යොදා ගත යුතු ය - හැකි ය යන සංකල්පනය තහවුරු වුණේ එම පෙරළියෙන්. මෑත ඉතිහාසය තුළ සිද්ධ වූ මේ විපර්යාස හරහා ධී ශක්තිය ද පරිකල්පනය ද ඇති නව කවි පරපුරක් බිහි වී සිටින බව සත්‍යයක්.

 


මොනිකා, බුද්ධි, උදේනි, රත්න ශ්‍රී මුල් නියමු කවීන්ගෙන් පසු, 2000 දශකය තුළ නන්දන වීරසිංහ, ආරියවංශ රණවීර, එරික් ඉලයප්පාරච්චි, ලාල් හෑගොඩ, විපුලී නිරෝශිනී, කිත්සිරි ගුණරත්න, අමරකීර්ති ලියනගේ, සුනන්ද මහේන්ද්‍ර, මහින්ද මස්ඉඹුල, නඳුන් යසිත ආදී නව කිවියරුන් පිරිසක් මාහැඟි නිර්මාණ කඳු වැටියක් ගොඩනඟා ඇති බව කිසිවකුට පිටුදැකිය නොහැකිය.
“...කෙළින්ම, සමහර විට මේ නව කවි පරපුර බහුජන අරගලවලට හයියක් දී තිබේ. එල්ලයක් දී තිබේ. ඔවුන්ගේ ජීවිත පරිඥානය වඩවා සාරවත් කර ඇත. ඔවුන්ගේ දෘෂ්ටිමය සීමාවන් පළල් කර ඇත. ඔවුන්ට වැඩදායකව ජීවත්වීමට හේතු සපයා ඇත. (සුසිල් සිරිවධන)

 


“කවිය හද බසකි. කවියා රසිකයා ඇමතිය යුත්තේ හදවත මුල්කොටගෙනය. රසය අපගේ හදවතට විනා මනසට විෂය වන්නක් නොවේ...” මෑතකදී ගුණදාස අමරසේකර නව මතාන්තර ලෙස නැඟීමට තැත් දරන මෙම අර්ධ සත්‍ය සහිත දුර්මතයන් නව කවි සමයේ කවි - රසික පිරිස විවේචනාත්මකව විමසිය යුතුයි.
කවිය හුදු හද බසක්, හද අමතන්නක් නොවේ. එය සංකීර්ණ සමාජ තලයක ජීවත්වන නවීනයාගේ හද මනැස අමතන්නක් විය යුතුයි. නූතනයා ජිවත්වන්නේ හෘදේන්ද්‍රිය පමණක් නොව බුද්ධීන්ද්‍රිය ද මුල්කොට ගෙනයි. එබැවින් නව කවිය හද පිනවන්නක් ම නොව භාව විෂයක මෙන්ම බුද්ධි විෂයක නිමැවුමකි. අපගේ භාව - වින්දන ක්ෂේත්‍රයට කේන්ද්‍ර වන්නේ හදවත ම නොවේ. එය සිත බුද්ධිය මනැස ආශ්‍රිත එකකි. හිත රිදෙනවා, හිතේ මල් පිපුණා, සිතට දුකයි, මොළේ අවුල් වෙලා, මොළේ දෑවා, යනාදී ව්‍යවහාරයන් අපට ලැබෙන්නේ ඒ නිසයි. අපගේ වින්දන ක්ෂේත්‍රය හදවතට සීමා කිරීම, ඊට මූලික කිරිම සරල නිගමනයක්. එය ඉතා සංකීර්ණ ක්‍රියාන්විතයක් බව හෙළි කරමින් නව ජිව විද්‍යාඥයින් නිපදවමින් සිටින අලුත් දැනුම් පද්ධති ඇත.
Philosophy of Mind, Brain and Consciusness, Thinking Conscionsness and Science, Music Language and Brain, Music Brain and Eastasy, Music and Silence ආදී ග්‍රන්ථ සමුදායකින් අද සාකච්ඡා කෙරෙන්නේ මිනිසාගේ හැඟුම් ජාලය මොළය ද, මොළයේ වෙනම පෙදෙසක ද, ඇතැම් විට මොළයෙන් පිටත ද සිදුවන සංකීර්ණ මනොකායික ධර්මතාවක් බවයි. නව කවි ලොවෙහි හදවතට වඩා බුද්ධිය පරිකල්පනය අමතන කවි බහුල වෙයි. ඒ මිනිසා බුද්ධි ප්‍රාණියකු ද වන හෙයිනි.
තීන්ත තවම වේළි නැති අලුත් ම කවි දෙකක් මෙන්න.
බෙහෙත් පෙත්ත
ගිල
ජනේලය හැර
උදා සිරි
නරඹමි
(ආරියවංශ රණවීර)
මෙය නවීනයාගේ හදවතටත් වඩා බුද්ධිය අමතන කවකි. එහි සාම්ප්‍රදායික විරිත්මත් ධ්වනි කව් වහර නැත. නවීනයාට අද ජීවත්වන්නට සිදුවන්නේ අර්බුදය ගනුදෙනු කරමින් ය. එහෙත් අලුතින් ජීවත්වීම අසිරියක්. කවිය නගන මේ තියුණු අදහස හැඟීම අපගේ බුද්ධිය ද හදවත ද විනිවිදී. එහි බුද්ධි ගෝචරත්වය ඉහළය. එහතේ ප්‍රහේලිකාවක් නොව සංවේදී කවකි.
පාන් ගෙඩියක් ගන්ට පුළුවන් ද?
එකම එක පාන් ගෙඩියක්
ඉතුරු වී තිබෙනවා.
ඒක මට ගත හැකි ද?
වාඩියේ කට්ටියට තමයි එය වෙන් කළේ
එහෙම නන් මට එපා
ඒ අයට විකුණන්න
කමක් නෑ ගෙනියන්න
ඒක හරි නැහැ
ඒ උදවිය කය වෙහෙසා
වැඩ කරන අය
(සුනන්ද මහේන්ද්‍ර)
ඒ මහාර්ඝ කවිය හද අමතන්නක් ද? එය හද මනස අමතන්නක්. සමාජ විඥානය මුල් කොට ගත් කල්පනාවකි. එය රසිකයා තුළ නව සිතීමක් උපදනවා. පොළෝ මිනිසුන් උසස්යැ යි අපගේ බුද්ධියට තේරුම් යයි. ඔවුන් ගැන හදවතෙනහි ද ළතෙත් බවක් උපදී. ප්‍රහේලිකාවක් මතයක් නොවේ. රසාර්ද්‍ර චින්තාවකි. ශෝකය භය කාම ප්‍රකෘති භාවයන් සිතෙහි උපදින චෛතසිකයන්. රස යනු ඒවාම නොව ඒ ආශ්‍රිතව උපදින වින්දනයන්. ඒ විඳුම් ලොව හදවත මෙන් ම බුද්ධිය ද මුල්කොට ගත් එකක්. නව කවිය නම් හද මනස බුද්ධිය කලම්බනයක් නොවේ ද?

 


‘නූතනයාගේ භාව ලෝකය ඔහුගේ මේ මොහොතේ ජීව භාෂාව හා සම්බන්ධ වූවක් නිසා කවියා අතීතයේ කවීන්ගේ වචන කෝෂයට යා යුතුයැ’ යි අමරසේකර දක්වන සරල නිගමනය තර්කාභාසයක් පමණයි. ඔහුට තම කවෙන් ම ඊට වන්දි ගෙවන්නට සිදුවී ඇත.

 


අඩසඳ නළල නිලුපුල් සදිසි දෙනුවන
සිකිපිල් වරල රතදර වුවන සිසිවන
රනහස දෙතන සිහිනිඟ උකුළ පැතිරුණ
සැබවින මෙමා රුව වෙද මෙලෙසින් පෙනෙන
(අසක්දා කව)
පැරණි සන්දේශ කවීන්ගේ පට්ටා ගැහුණු වදන් කොස්ස මිස මෙය අප හද අමතන බසක් ද? චිත්ත රූ මවන බසක් ද? මේ පණ සිඳුණ ලේ ගල්වුණ බස සිරි ගුනසිංහ හැඳින්වූයේ සමනල මළ සිරුරු කියා ය. අමරසේකර අත්පොතක් සේ වනන ‘පියසමර’ අඩපණ වුණේ ද ඒ වචන කෝෂය නිසාමය. ‘මතක වත’ කවේ දී ඔහු ඒ වදන් කොස්සෙන් ඈත්වී කටවහරින් ම පිහිට ලබා ගන්නට තැත් දරයි.

 


පසු දා උදේ සිට සිහිසන් නැතුව ගියා
හුස්ම වැටෙන සැටි ටික ටික වෙනස් වුණා
අල්ලාගෙන උන්නු මා අත බුරුල් වුණා
අන්තිම හුස්ම ටික පිටවී නිසල වුණා



කට වහර භාවිත කොට ඇත්තේ ද එහි ජිව ගුණ උකහාගෙන නොවේ.
වර්තමානයේ දී ඔහු ප්‍රබල බස් වහරක් නිපදවාගෙන ඇත්තේ කවියේ දී නොව කෙටි කතාවේ දී ය.
අද අප සිටින්නේ පිරිහුණු සභ්‍යත්වයක් මැදයි. නවතාවෙන් ආඪ්‍ය සාහිත්‍යයක් හොඳින් නොවැඩෙන්නේ ඒ නිසයි. තරුණ පෙළ ලෝක ඥාන විප්ලවයට ඇතුළු වන්නේ නැහැ. පත්තර කවි පිටු වලින් පෙනී යන්නේ ඒ ඥානමය දිළිඳුකමයි. වී. එස්. නයිපෝල් 2011 දී නොබෙල් ත්‍යාගය ලබා ඉන්දියාවට පැමිණ විශ්ව විද්‍යාලයක සම්මාන උලෙළකට සහභාගි වී කාව්‍ය සම්මානය ශිෂ්‍යයකුට ප්‍රදානය කරන අවස්ථාවේ දී මෙසේ පැවසුවා.
“දක්ෂ තරුණයා, ඔබ ආයෙමත් කවදාවත් කවි ලියන්න එපා.”

 


මෙමෙ ලිපිය සිළුමිණ පුවත්පතට පරාක්‍රම කොඩිතුවක්කු සූරීන් එක්කළ ලිපියකි. සිසිර විජේසිංහ විසින් කළ පෝස්ටුවකින් නුවන් හෙවත්

උපුටා අලවන ලදී.

පරාක්‍රම කොඩිතුවක්කු 
සිළුමිණ
2015-04-26

 

 

 

 

 

 

 

 

 

විශේෂාංග පුවත්

Audio - දබර අමිල හිමි කියන සන්ධානය කාගේද…

Audio - දබර අමිල හිමි කියන සන්ධානය කාගේද ?

රටේ වත්මන් සමාජ දේශපාලන තත්වය පිලිබදව විමසා බලන සතියේ කාලීන කථා බාහට විවර මාධ්‍ය ජලයේ  ආරාධනාව පිළිගෙන අප්‍රේල්  25 වනදා සම්බන්ද වුනේ පූජ්‍ය දබර අමිල හිමියන්ටයි . පහත පලවන්නේ උන්වහන්සේ සමග... Read more

කොහොමවුනත් දැන් දින 100 ක් ඉවරයි.

කොහොමවුනත් දැන් දින 100 ක් ඉවරයි.

රටේ වත්මන් දේශපාලන තත්වය පැහැදිළි කීරීම අප්‍රේල් 23 වනදා පෙරටුගාමී සමාජවාදී පක්ෂය විසින් මාධ්‍ය සාකච්චාවක් කැඳවා තිබුණි . එම මාධ්‍ය සාකච්චාවට පෙරටුගාමි සමාජවාදී පක්ෂයේ දේශපාලන මණ්ඩල සභික චාමර කොස්වත්ත සහ... Read more

Audio - වම දුර්වල වුනේ සහාග දේශපාලනය නිස…

Audio - වම දුර්වල වුනේ සහාග දේශපාලනය නිසයි .

වමේ දේශපාලනය පිරිහීම ආරම්භවෙන්නේ 1964 දී ජනබලයක් තිබුණු ලංකා සමසමාජ පක්ෂය ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂය කියන ධනේශ්වර දේශපාලන පක්ෂය සමග සභාග ආණ්ඩුවක් පිහිටුවන්න ගත් තීන්දුව සමගයි .1975 වෙනවිට එදා ගත්... Read more

Prev Next